Multi Exposure - ANH QUÂN

Thời kỳ còn chụp máy phim nhựa 135mm, lâu lâu có những tai nạn là chụp xong, xoay lại cuộn phim không hết , vẫn để phim trong máy ảnh, rồi sau đó quên mất lại đem máy ra chụp thì như vậy sẽ bị hình mới đè lên hình cũ và đem đi rửa thì sẽ thấy hai hình .

Cũng nhờ tai nạn đó mà nhiều năm trước các nhiếp ảnh gia đã tạo ra nghệ thuật chụp nhiều hình vào một tấm ảnh, nói nôm na là Overlap , còn nói theo nghệ thuật là Multi Exposure (không biết nói tiếng Việt là gì?) .

1. Thời xa xưa

Các máy ảnh phim nhựa như Canon AE1 , A1 hay Nikon F3, có một cái nút bé dưới thân máy, dung để giữ phim khỏi chạy khi lên phim. Có nghĩa là sau ấn máy chụp cái rét, phải lên phim để chụp Pose kế tiếp. Nếu ta ấn vào cái nút giữ phim, lúc lên phim thì phim sẽ không chạy , rồi bấm máy chụp thì ta sẽ có một tấm hình bị Overlap.

Vào thời đó chưa có Photoshop để ghép hình, thì người ta chỉ có hai phương pháp là chụp theo kiểu Multi Exposure hoặc ghép hình trong lúc rửa hình ở phòng tối.
Người ta chế ra một miếng nhựa hình bán kính màu đen, đem miếng nhựa che lên ống kính máy hình, lúc chụp họ chỉ chụp một bên (trái hay phải tự họ chọn), tiếp theo họ ấn nút giữ phim , rồi lên phim (tất nhiên phim không chạy) sau đó họ che ngược lại thì như vậy họ chụp một người thành hai người.
Vào đầu thập niên 70, ngoài các bờ biển Việt Nam như Vũng Tàu, Nha Trang... các phó nhòm đi chụp dạo hay dùng phương pháp này để kiếm ăn từ các du khách.

2. Thời bây giờ

Máy chụp Digital có sẳn phần gọi Multi Exposure, chỉ cần chuyển vào đó là chụp thôi. Các máy tốt có thể chụp đè lên nhau trên cả 10 lần. Ngay cả máy con dế (loại compact) như Sony, Samsung, Panasonic... họ cũng chế ra phần đó. Có một lần Quân đi quay phim đám cưới, có một đám bạn trẻ của chú rể và cô dâu, có một thằng cứ đu như một con khỉ, tụi bạn nó chụp một cái. Sau đó thằng đó đi xuống thân cây như đang bò lên , tụi nó ở ngoài chụp một cái. Như vậy trong một tấm hình in ra sẽ thấy cùng một thằng đang leo cây rồi đu cây.

3. Nghệ Thuật Multi Exposure

Tạo hình như những bóng ma , cứ nghĩ ngoài khu Shopping, người ta đi qua đi lại, nếu ta chụp thì sẽ thấy nhiều bóng di chuyển qua lại.

Nếu bầu trời có mây, ta chụp nhiều hình trên một tấm thì sẽ mây loang ra , trông rất nghệ thuật.

Các giòng suối đang chảy, hay thác nước nếu ta cũng chụp nhiều hình thì sẽ thấy giong nước chảy mờ ảo.

Lúc chụp ta có thể tăng ánh sang tùy ý , có nghĩa là tấm đầu mhiều ánh sang, tấm thứ hai giảm đi một tí, tấm thứ ba giảm đi... như vậy chúng ta sẽ có ánh sang thú vị trong một tấm ảnh.

Vài thập niên trước, các phim trường làm phim của Hollywood, chưa có kỹ thuật computer graphic, họ đã sử dụng nghệ thuật Multi Exposure rất là nhiều.

Trước hết ta nhìn 4 tấm ảnh trắng đen do Thanh Hương chụp là các vật trong tấm hiện ẩn hiện lên nhau. Phương pháp này nhà làm phim đã ghép hình nữ diễn viên Julie Andrews ẩn hiện trong nhà thờ St Paul’s (tại London) trong phim Mary Popins khi cô đang hát bài “Feed the birds”

Bộ phim tập của Mỹ là Wonder Woman vào thập niên 70 đã sử dụng kỷ thuật Multi Exposure là một cô gái bình thường xoay một cái biến thành Wonder Women . Vai này do cô diễn viên sexy, ngực bự là Lynda Carter đóng vai chính. Các phái nam xem phim này thường không nghĩ tới kỹ thuật điện ảnh nhưng nhớ cô đào Lynda nhiều hơn.

Nhà họa sỹ trứ danh thế giới là Ian Hornak từ năm 1970 cho đến 1985 sử dụng tư tưởng Multi Exposure để sang tác. Rất tiếc ông đã mất vào năm 2002 lúc đó ông được 58 tuổi.


Hình 1 và Hình 2


Hai hình đè lên nhau, nhìn hai cậu bé thấy mờ ảo, nếu chụp di chuyển thì như bóng ma

Hinh 3
Chụp bình thường


Hình 4
Chụp multi exposure, bấm 10 lần lien tục trên 1 tấm ảnh. So sánh tấm thứ 3 thì bầu trời khác biệt , mây như đang bay .



Hình 5 chụp bình thường và hình 6 là Multi exposure chú ý bầu trời



Hinh 7 chụp bình thường tòa nhà O2 , nơi đã dung quay phim 007 – The World is not enough, khi mới vào phim cảnh ca nô rượt trên sóng và James đã leo lên nóc của tòa nhà.


Hình 8 - chụp Multi Exposure , chú ý bầu trời và nuớc song. Nếu nước chảy như suối nước thì sẽ mờ ảo hơn.





Hinh của Hoa Sỹ Ian Hornak .

PHOTOGRAPHY -Hình nghệ thuật hay "Halloween photos" ?

Chuyện Cờ Tướng Tàu - ANH QUÂN

Lâu lâu ông bạn Chính mới chịu gởi Email cho bạn bè đọc. Hôm nay ông bạn gởi một xấp hình về “Nét đẹp Việt Nam ngày xưa” với lời bàn của ông Dương Trung Quốc, ông là nhà sử học tại Việt Nam, gốc là Bến Tre nhưng sanh ngoài Bắc năm 1947. Xem ra ông là người Bắc hơn là người nam. Có đều ông không phải Đảng Viên của đảng Cộng Sản Việt Nam. Với một kiến thức uyên thâm, nên Quân không ý kiến gì lời bàn của ông ta nhưng ông nhắc lại một thắc mắc của Quân trong nhiều năm qua mà Quân vẫn không tìm ra được câu trả lời.

Vào năm 7 tuổi, Quân học được đánh cờ tướng ở trong xóm, cứ mỗi buổi chiều là ngồi lê la đánh với mấy thằng bạn hang xóm, nhưng thua nhiều hơn là thắng. Dần dà thành một giải trí, hể đi đâu thấy ai đánh cờ là ngồi xem. Có lần theo tụi bạn đi lang thang khu Eden, quẹo qua đường Lê Lợi nhìn thấy mấy ông xếp các bàn cờ thế dưới lề đường để kiếm thì thấy sao mà dể phá thế, mấy thằng hùng tiền vào để kiếm ăn nhưng kết quả ngược lại là dể thua và từ đó Quân mới hiểu thêm cờ bạc giang hồ.

Hơn chục năm sau, sống tại London, gần nhà có một anh bạn, gọi là bạn nhưng anh ta cũng lớn 20 tuổi. Không ngờ anh ta là một trong những kỳ thủ ngoài Hà Nội vào năm thập niên 70. Anh chưa được xếp hạng vì anh còn bị rơi vào cảnh dung cờ tướng để đi kiếm tiền. Anh có kể thời đó ngoài Bắc đói quá, con nhà tư sản ngoài Hà Nội thời xưa, đâu được ưu tiên, tìm không ra việc, không ngờ có khiếu đánh cờ. Thế là anh cứ đi rủ rê các ông thầy giáo gàn để kiếm ăn vì các ông gàn này thua cờ tức tối là đòi phục thù lien tục. Anh kể tiếp là lúc đó ở ngoài Bắc chỉ có 5 ông kỳ thủ, mệnh danh là ngũ tốt, đứng đầu là ông Thọ. Còn anh và người bạn của anh thì bị đánh giá thấp nhưng anh có kể thì anh thủ hòa nổi với ông thứ ba, còn ông Thọ thì anh không phải đối thủ nhưng bạn anh thì lại là kẻ luôn “Upset” được ông Thọ, hình như là kỵ rơ đánh.

Nhờ ở gần với một kỳ thủ, Quân có dịp tìm hiểu thêm chuyện cờ tướng. Có đều Quân không bao giờ tiến lên nổi vì ngộ tính mình không sang suốt, nhìn vào bàn cờ còn tối mù. Anh có nói đi phá cờ thế không bao giờ đánh giá là cao thủ, vì tất cả là một sự xếp đặt, thường thì là thế cờ hòa. Hơn nữa khi mình ra những chỗ như vậy, mình đi vài nước, họ nhìn thấy thấy mình biết đi là nói khẻ với mình là cho họ kiếm ăn, đừng phá họ. Ngoài ra anh còn kể, khi đến Hong Kong, ra chỗ đánh cờ kiếm tiền thì có một tay, ông ta chấp mình bằng cách không nhìn vào bàn cờ, tức là chỉ có người nói ông ta mình đi thế nào, vậy mà ông ta đánh y như nhìn thấy bàn cờ. Anh bạn Quân đánh chỉ có hòa, anh ta mới nói bên Tàu họ luyện môn cờ kỹ lưỡng, có trường lớp, không như tự phát bên Việt Nam.


Quay lại thắc mắc của Quân là cờ tướng Tàu có phải chính người Tàu sang chế ra không? Đồng ý là những quân cờ viết chữ Tàu, mà phải nói loại chữ Tàu này dể nhớ, học vài lần nhớ mặt hình của chữ ngay. Không như các con bài Mạt Chược (bài chim) có mấy con số như 5, 7, 9 chữ Tàu là Quân cứ lẫn lộn, còn các con bài phương hướng đông tây nam bắc thì Quân chỉ nhận được hướng đông vì chữ Đông A là họ Trần thì nhớ được, còn các phương hướng kia thì chịu. Nghe kể bài Chắn Việt Nam của mình có vài điểm tương đồng như Mạt Chược, nên nghe người ta đánh cứ kêu Cửu Vạn, Thất Sách.... những cái tên mà bà ngoại Quân hay kêu gọi khi đánh chắn.

Cờ tướng Tàu tương trưng một sự quan lieu của dân châu A, là Tướng không chịu làm việc, cứ nằm trong cung, không như cờ Tây là đến giờ chót Tướng vẫn phải chiến đấu, cờ Tàu là giặc tới là chạy vòng vòng, rồi còn thêm cái luật là Tướng không được nhìn mặt nhau, bởi vậy có chết cũng không biết kẻ thù mình là ai, chết một cách uất ức.

Có một điểm trong bàn cờ tướng Tàu là có hai con Voi, theo sự chú ý của Quân là từ xưa đến giờ thì các ông Tàu đánh trận không đánh voi mà đánh ngựa là chính. Đọc truyện Tàu thì các ông luôn diễn tả các tướng hùng của họ như Triệu Tử Long một mình cưỡi ngựa, rồi trên vai vác con của Lưu Bị vượt qua cả ngàn quân chém người như ngoéo, thật là một hổ tướng. Rồi Hồ Diên Chước trong Thủy Hử lập trận Liên Hoàn Mã, ngựa chạy tới đâu là lính chết tới đó và nhiều chuyện khác về ngựa chứ không bao giờ Tàu nói về voi cả.

Hai con pháo trong bàn cờ Tướng tàu còn giải thích được là vì Tàu tìm ra được thuốc nổ, đến thời nhà Thanh thì Tàu đã có thần công rồi. Theo sử Tàu thì cờ tướng Tàu có thời nhà Tống, nghe cũng thuận vì đã có chuyện Triệu Khuôn Dẫn vua đầu tiên của nhà Tống lúc thuở hàn vi, ngồi đánh cờ với ông Trần Đoàn, được xem là ông tổ của môn tử vi, hai bên đánh cuộc về cái núi Hoa Sơn, có nghĩa ông Trần Đoàn thắng thì núi thuộc của ông, nhà vua không được đánh thuế. Vì là nhà tử vi biết Triệu Khuôn Dẫn sẽ lên ngôi nên ông mới đi cá đất đai. Tất nhiên ông Trần Đoàn thắng. Đến lúc nhà Tống mạt, nhiều quan lại nhà Tống chạy qua Việt Nam tỵ nạn vào thời nhà Trần và từ đó môn tử vi được truyền tại Việt Nam.

Đọc truyện kiếm hiệp Kim Dung, thì hầu như các pho truyện của ông không có bộ nào nói về cờ tướng cả mà chỉ nói về cờ vây. Như đọc Thiên Long Bát Bộ thì đoạn gây cấn nhất là ông Sư Hư Trúc đánh cờ, ông ta bỏ bậy con cờ mà giải được thế cờ vây. Qua truyện Bích Huyết Kiếm cũng vậy, viết vào thời nhà Thanh thì anh chàng Viên Thừa Chí học ném phi tiêu cũng bằng các con cờ vây. Xem ra bên Tàu thịnh cờ vây vào thời xa xưa hơn là cờ Tướng.

Vậy hai con voi trong cờ tướng Tàu đối với Quân có vẻ là từ Ân Độ qua nhiều hơn, người An dung voi trong mọi chuyện, cả đánh trận thế thì trận Liên Hoàn Mã cua Tàu gặp Voi An Độ thì có nước bỏ chạy. Ngay cả Hai Bà Trưng mình cỡi voi thì Tàu cũng phải thua thôi. Như vậy mình có quả quyết là người Tàu phát minh ra môn cờ Tướng không? họ dung tư tưởng của người Ấn để phát triển môn cờ này chăng? Tất nhiên môn cờ Tướng này phát triển nhiều nhất bên Tàu , nhất là viết chữ Tàu thì ai cũng đồng ý là môn này xuất xứ bên đó. Vì ngay cả nhà Sử Học Dương Trung Quốc cũng nói vậy mà....

Anh Quân

MOTION BLUR (Chuyển động mờ ảo) - Anh Quân

Exposure : Một tấm ảnh chụp bằng máy kỹ thuật số, muốn thấy được hình ảnh thì phải cần ánh sáng chiếu vào. Vậy cần một mạch điện tử (sensor) có khả năng thu ánh sáng. Vậy khi ta bấm cái máy hình của chúng ta là ánh sang được thu vào rồi. Nếu chúng ta để ánh sang vào nhiều quá (Long exposure) thì tấm ảnh sẽ thấy trắng và không thấy gì luôn. Nếu chúng ta để ánh sang vào ít quá (Short exposure) thì tấm ảnh tối hù. Như vậy chúng ta cần phải đo ánh sang trước khi chụp hình, có đều ngày nay máy móc tối tân đã chế ra bộ phận tự động cho máy hình, nên ta có thể chụp mà không phải lo chữ Exposure cho lắm. Tới giờ không biết dịch chữ Exposure như thế nào? Có tự điển dịch là “Sự phơi sang”, vẫn thấy tối nghĩa, nên phải dài dòng giải thích chữ Exposure, trước khi nói về nghệ thuật nhiếp ảnh chuyển động mờ ảo (Motion blur).

Trong chiếc máy hình của chúng ta có hai bộ phận điều khiển máy là Tốc Độ và Khổ Độ.

- Tốc độ đúng từ là Shutter Speed có nhiệm vụ tính thời gian cho ánh sang vào trong máy

- Khổ độ là Aperture, chúng ta cứ nghĩ tới con mắt của chúng ta, nếu chúng ta mở hi hí thì ánh sang vào trong mắt ít, mở to ra một tí thì ánh sang vào nhiều hơn, mở to nữa thì thêm nữa và sau cùng mở thiệt to, sang quá đi. Vậy ống kính của máy ảnh y như là con mắt của ta , thì trong máy có những con số như F22, F16, F11, F8, F5.6, F3.5, F2.8 thì số càng lớn là con mắt mở rất bé, ánh sánh vô ít, rồi số càng bé thì con mắt mở to ánh sang vô nhiều. Như vậy Aperture nhệm vụ của ống kính mở to hay bé


Shutter speed được tính bằng nhữ con số như 1/2000, 1/1000, 1/500. 1/125..... 1/8, 1/2,...
Đó là thời gian được tính bằng giây, nếu viết bằng số thập phân thì nhiều số quá nên người ta tính bằng phân số. số ½ có nghĩa 0.5 giây. Như vậy khi ta để 1/2000 , bấm máy hình một cái là nghe cái click thiệt nhanh là ánh sang vào rồi đó, nếu ta để ½ giây, bấm máy đợi sau ½ giây sẽ nghe cái click như vậy ánh sang thu vào mất hết ½ giây.

Phải nói dài giòng như vậy thì mới hiểu được về cách chụp Motion Blur. Nếu thấy một chiếc xe hơi chạy mà ta để shutter speed ở tốc độ 1/60 trở lên thì sẽ không thấy chuyển động mờ ảo, mà sẽ thấy rất bình thường. Nhưng để tốc độ xuống thấp thì sẽ thấy chuyển động mở ảo ngay, chẳng hạn ¼ giây.

Như vậy phải cần Long Exposure mới có hình mờ ảo, nhưng câu hỏi là để Long cở nào? Đây là câu khó trả lời lắm. Bởi vì phải cần biết tốc độ chuyển động của vật mình chụp, chiếc xe đua chạy vút một cái, còn con ốc sên ý ạch bò. Nếu mình chọn tốc độ ½ chẳng hạn thì cái nhoè của xe đua phải mờ đi nhiều, con con ốc sên thì thấy chẳng nhoè gì hết.


Một yếu tố nữa cần phải nhớ là ánh sáng, nếu chúng ta để Long Exposure thì ánh sáng vào rất nhiều thì như vậy tấm ảnh sẽ quá ánh sang (over exposure) không thấy gì hết. Như vậy ta phải suy nghĩ về Aperture , vậy mở mắt ống kính cho bé với Long Exposure thì có lẽ sẽ đỡ hơn. Có đều cần phải nghĩ là chụp ngày hay chụp tối, vì về tối thì không nên mở mắt quá bé là không thấy gì hết.

Thế thì có câu trả lời không? Xin nói là không vì ta phải thí nghiệm , dung cách học hỏi từ làm lỗi (Trail and error). Cứ ngồi chơi với những con số của Aperture và Shutter Speed thì chúng ta sẽ thấy các vật di chuyển bị mờ như thế nào?

Muốn cho các vật chuyển động bị nhoè, ví dụ như chụp về đêm, xe cộ mở đèn, chạy ào ào. Lấy máy ảnh để lên cái cây 3 chân, rồi thử để shutter speed ở long exposure. Chụp về đêm thì ta cho ánh sang vào nhiều một chút, rồi nhấn máy cái rắc thì ta sẽ thấy chuyển động xe hơi sẽ nhoè đi , còn vật tỉnh thì không nhoè. Loại chụp này ta hay thấy trên các Post Card khi chụp thành phố về đêm.

Máy chụp hình ta có cái nút Shutter Priority Mode, thì chúng ta sẽ không phải lo về phần Shutter Speed nữa. Khi chúng ta để nút S, chúng ta chỉ lo phần Aperture thôi, nếu ta mở mắt nhỏ thì máy hình sẽ chọn Shutter Speed cho ta, mở mắt to thì máy cũng sẽ chọn cho ta.

Nếu ánh sáng trời nhiều quá thì ta sẽ mở mắt nhỏ lại, ngoài ra ta có thể giảm nút ISO xuống 200 hay 100. Thêm nữa mình có thể sử dụng Neutral Density Filter để giảm ánh sáng.

Thêm nữa chúng ta có thể sử dụng phương pháp Panning, có nghĩa xoay máy hình ta theo vật đang chuyển động. Thường phương pháp này, đứng canh vật từ xa, thấy tới gần rồi từ từ xoay theo 180 độ, khi vật vào trong khung hình thì bấm một cái. Thường chụp kiểu này, vật di chuyển không bị Blur nhưng vật phía sau bị Blur. Thấy rõ nhất chụp theo xe đua thì panning theo xe, khan giả ngồi xem sẽ bị Blur.

Nhuyên tắc chụp Motion Blur thì phải nắm rõ cách sử dụng Shutter Speed và Aperture mà thôi. Giờ nhìn tấm hình của Thanh Hương chụp thì ta có thể đoán Long exposure cở nào và Aperture mở to hay nhỏ. Chỉ đoán thôi chứ không chính xác đâu.

ANH QUÂN

Các Câu Chuyện Xã Hội - ANH QUÂN

Qua nhiều năm làm công việc xã hội, Quân không nhớ nổi đã đi giải quyết bao nhiêu vấn đề lỵ dị, rồi đến bạo hành trong gia đình trong Cộng đồng Việt Nam tại London và trong những năm qua, Quân đã quay phim, chụp ảnh trên cả trăm cái đám cưới. Kể ra thì Quân làm hai công việc nghịch lẫn nhau. Mới hôm nào người người ăn mặc bảnh bao lịch sự, như là tài tử và anh thư, cầm rượu trên tay, lời chúc mừng trăm năm hạnh phúc, sống đến đầu bạc, răng long, sanh đẻ nhiều nhiều... Quân còn nhớ hai vợ chồng đứng trước mặt Cha tại nhà thờ, nghe Cha giảng là “Sự gì Thiên Chúa đã kết hợp loài người không được phép phân ly”. Anh chồng gật đầu lia lịa vì được vợ. Thế mà gần đây hai vợ chồng tụi nó như Chó với Mèo. Chửi nhau, đánh nhau, đi ra tòa, rồi nhà trường của các đứa con nhảy vào. Nhân viên xã hội phải giải quyết và tất nhiên không thể thiếu nhân viên Cộng đồng như Quân. Rồi kết quả hai đứa li dị và thằng chồng không được tới gần vợ cũ và đám con trong vòng 100m. Nhưng Quân thấy một cái bi đát nhất là khi hỏi 3 đứa con là có nhớ Bố không? tui nó đồng long trả lời “I hate my DAD” (Con ghét Ba con).

Các vấn đề lị dị Quân gặp phải ở nhiều tình trạng, hoàn cảnh khác nhau. Có đứa thì muốn lạm dụng an sinh xã hội của nước Anh là giả vờ li dị, để nhà nước chu cấp nhà cửa, tiền sinh hoạt, trong khi đó thằng chồng đi làm chui và kết quả là từ li dị giả thành lị dị thật Vì khi có tiền, không bị ràng buộc trên luật pháp, thằng chồng đi về Việt Nam chơi, gặp một em nhí trẻ đẹp thế là quên con vợ bên đây. Có người rơi vào tình trạng cờ bạc, mà có khi cả hai vợ chồng mê luôn casino, thua bạc, đi đến kết quả bỏ nhau. Bên Uc cũng đã xảy ra nhiều hoàn cảnh bà vợ mê bạc , bỏ chồng, nên xảy ra chuyện buôn ma túy mà ta hay nghe quí phụ nữ bị bắt tại phi trường Tân Sơn Nhất. Rồi cũng có ông mê lưu linh, sau ngày làm là đi nhậu, mà nhậu xong ói mửa lung tung, về tới nhà lăn khèo ra ngủ. Còn con vợ thì trẻ đẹp, cứ khóc thút thít vì bị bỏ bê. Cùng lúc đó bạn của ông chồng tới an ủi, vừa trẻ vừa đẹp trai, tiện đó dớt luôn. Thế là hết một gia đình, ông chồng buồn đời đi Mỹ sống, còn 2 đứa ở lại và giờ sinh ra 3 đứa con kháu khỉnh và sống ra là hạnh phúc.

Trẻ đã như vậy, già cũng chẳng hơn chi, có những ông già lên gặp Quân, đòi làm giấy li dị. Hỏi ra thì ông còn mạnh khoẻ quá, tuổi 70 nhưng xí quách vẫn còn. Nói là con vợ tôi giờ 68 tuổi rồi, nhưng tui muốn mà chẳng được, thế sống với nhau làm chi. Giờ phải lị dị thôi. Quân nói bác giờ 70 rồi ai chịu lấy bác, mà bác ôm một bà 40 là bác hết xí quách thiệt đó. Ong già cứ nói anh lo cho tôi hồ sơ li dị đi, đó là điều hợp lệ. Thế là phải lo cho ông, cầm tờ giấy li dị, ông chạy về Việt Nam, 6 tháng sau gặp lại, ông nhất định nhờ Quân làm giấy bảo lảnh con bồ 45 tuổi từ Việt Nam sang. Thế là phải đi lo, ông xách về , sáu tháng sau gặp lại, ông ngồi thành khẩn khai báo với tổ chức là tính ra lỗ quá anh, tiền phải chi nhiêu nhưng chiến đấu không được bao nhiêu và nó khoẻ quá, thuốc mà tôi nhờ anh mua mà xài cũng không lại. Nếu về Việt Nam, ăn bánh trả tiền coi bộ rẻ hơn , cứ tính một quả, sau đó không gặp nữa là tốt nhất. Giờ nó đòi qua đây, tôi đâu chịu mà không chừng tôi về đây , nó bên đó lấy tiền tôi bao kép nhí rồi.

Viết tới đây, có một ông 68 tuổi, bước vào văn phòng, giơ cái giấy độc thân và giấy xin kết hôn, con bồ bên đó mới 38 tuổi thôi. Ong này ốm như cây tre, thế mà bà này là bà thứ 4 rồi. Ong ta nhờ nộp hồ sơ lên đại sứ Anh để đem bà này qua đây định cư.

Câu chuyện khác là có đôi vợ chồng qua đây lâu năm, sống hạnh phúc lắm, xem ra một thí dụ điển hình cho tui nhỏ học theo, để có một gia đình hạnh phúc. Vậy mà một ngày tối trời, thằng chồng không biết lạc vào thế giới của người Việt Nam nhập cư qua Anh bất hợp pháp, quen đuoc một em thua mình 20 tuổi, thế là thằng chồng không cưỡng lại sự ham muốn, con bé này cũng là một đại cao thủ, bàn tay 5 ngón em vẫn kiêu sa, đưa tên này từ mê hồn trận này qua mê hồn trận khác. Cuối cùng thằng chồng về đòi lị dị, giờ sống với con bé này, sanh ra hai đứa con. Người vợ cũng thì tuổi đã lớn, giờ sống một mình cô đơn. Còn con bé kia giờ được cái giấy ở lại nước Anh chính thức.

Có một bà cụ Việt Nam tuổi khoảng 78, giờ sống một mình. Nhiệm vụ của Quân là tới nhà dọn dẹp, lo thức ăn thức uống, chợ búa và giặt giũ. Tuổi lớn nên khớp xương của cụ bị thoái hóa nên đau đớn liên tục. Tuy là hợp đồng là các công vừa kể trên, vậy mà phải làm thêm các dịch vụ thêm như là xoa bóp cho cụ, vì có những lúc đau quá. Thế là Quân phải làm thợ bất đắc dĩ và khi làm như vậy cứ nói là nếu 50 năm về trước bà mà bị đau như thế này mà la lên là bảo đảm có cả chục thằng đứng xếp hàng xin xoa bóp. Bà cụ cười hả hả hả và nói đúng vậy và sau đó tiện chửi mắng mấy thằng đàn ông bạc tình, mặc dù cụ không nói đích danh, nghe vào cũng biết là ông chồng qua đời của cụ. Kể ra hoàn cảnh của cụ cũng tội nghiệp vì cụ có thằng con trai đi bụi đời, lâu lâu nó về là đòi tiền cụ, nó đòi đâu có ít, vài ngàn đô là chuyện thường, vì nó biết cụ có tiền bệnh tật, nhịn ăn nhịn uống để dành là nó đòi cho bằng được, còn không nó abuse cụ cho tới cùng. Vậy mà mỗi lần cụ bị đi cấp cứu là vợ chồng thằng Quân thay phiên đến bệnh viện lo cho cụ, còn thằng trời đánh đi đâu mất tiêu. Nó cũng có con vợ bên Việt Nam nhưng không có tiền để bên đó luôn.

Dạo trước còn rảnh rỗi, Quân còn ra tờ báo cộng đồng, Quân chuyên lo mục Gỡ Rối Tơ Lòng, thật ra chẳng có người Việt Nam nào tới nhờ gỡ rối hết. Bởi vậy Quân chuyên đi mua tạp chí phụ nữ của nước Anh, sau đó dịch ra tiếng Việt, địa điểm thay đổi , tên tuổi và tất cả trở thành Việt Nam hết. Cái mục đó ăn khách lắm, đọc giả ai cũng khóai coi. Vậy mà có một ngày có một phụ nữ xồn xồn, dung nhan tướng tá thuộc loại khiêm tốn, tới nói là tôi đã bỏ thằng chồng tôi rồi, bây giờ tôi nhờ anh đăng báo là tôi muốn đi kiếm trai trẻ. Thằng chồng tôi cờ bạc, không ngó ngàng tới tôi. Giờ tôi phải có một thằng cho đỡ tức. Quân nói không được đâu vì tôi cũng biết ông chồng của chị, có gì ông ta lên cơn giận chị mà thấy tin này nữa thì tới úynh tôi chết. Bà ta bực dọc đi ra, vài năm sau bà ta khoe là đã kiếm được một nhân tình tại Quảng Ninh. Vài tuần trước bà ta về Việt Nam thăm kép nhí, rồi dặn với Quân là lần sau gặp sẽ nhờ Quân làm hồ sơ đem thằng kép qua đây.

Có một người quen tại phía tây London. Bố mẹ vợ thì ở bên Mỹ, lại bệnh tật, nên bà vợ phải qua chăm sóc. Thời gian gần đây, bà vợ cứ nói đi Mỹ liên tục để lo cho bố. Anh ta thấy vợ rất có hiếu với bố, nên cứ để qua nhưng sau đó mỗi lần đi là đi về lại London không đúng hẹn. Anh ta đâm ra nghi ngờ, nên đi theo dõi qua đó thì mới thấy vợ mình có kép nhí tại Little Sài Gòn. Chán quá, nhưng còn yêu vợ quá, anh ta nhất định không li dị. Còn kêu vợ trở về và tha thứ hết nọi tội lỗi. Nhưng con vợ nói “NO”. Mỗi lần anh ta gặp Quân cứ khóc huh u....

Chuyện hợp tan xảy ra không ngừng. Nên vậy mỗi lần vừa quay xong một cuộn phim đám cưới là Quân phải đòi tiền liền, chứ không chịu xong đĩa DVD cưới rồi mới lấy tiền. Vì trong quá khứ cũng có hai đứa cưới nhau, mình quay cho tụi nó, ra đĩa DVD, kêu tụi nó tới lấy mà chẳng thấy tới, để cái đĩa như vậy cả 9 tháng, gặp thằng bạn tụi nó hỏi hai đứa đâu rồi, thì câu trả lời là lị dị sau 3 tháng. Thế thì thôi đòi tiền ai bây giờ????

ANH QUÂN

Essay # 3 - Stereotypes of Asian Americans

Let’s look at the way Asians handle chopsticks. They always wrap chopsticks in a bunch before dividing them into pairs for use. The way people look at Asian Americans is the same. People often “believe” that an Asian American must have the characteristics of the group he/she belongs to. Such a “belief” is called stereotype which could be either negative or positive. It is necessary to understand that these “myths” are not always correct, and therefore, to find a proper way of treating Asian Americans as independent individuals rather than unidentifiable members of a group.

Stereotypes of Asian American are both negative and positive. In late 1840s, when the first group of Chinese laborers came to the U.S to explore gold mines in California, so did the first negative stereotype of Asian Americans: “Asian Americans are nothing more than starving masses, beast of burden, depraved heathens, and opium addicts” (Abreu, Ramirez, Kim and Haddy 694). Through this negative stereotype, the U.S Government dehumanized Asian Americans including not only Chinese but also Japanese immigrants. While the Chinese Exclusive Act was passed to ban Chinese laborers to immigrate to the U.S, a state law was issued in 1913 to prevent Japanese immigrants to own lands in the United States. The U.S government wrongly believed that all Japanese Americans should not be allowed to own properties in the U.S because they were foreigners and would remain so forever. Because of the negative stereotype of that time, Asian Americans obviously suffered from prejudice, discrimination and violence. Then, in the mid 1960s, the previous negative image of Asian Americans turned positive. People started to describe Asian Americans as “the successful model minority.” In the light of this new description, Asian Americans became immune to cultural conflicts as well as discrimination and reached higher levels of achievement than other races in the US.

Stereotypes of Asian Americans, both in the past and in the present, have proved to be myths. In the past, is it true that all Chinese Americans were addicted to opium? The answer is no! No poor Chinese Americans dared touch the reddish-brown heavy-scented addictive drug, simply because they could not afford it. Is it true that Japanese Americans were so attached to their homeland that they could never absorb American culture. The answer is no! Lots of Japanese Americans children now, unlike their ancestors who were imprisoned in America after WWII, have assimilated the U.S’s culture with no difficulty. Furthermore, it is ridiculous to prohibit immigrants to be property owners just because they had a close connection to their country of origin.

In the present, the positive stereotype about Asian American superior academic achievement cannot always be proved. In fact, to the question “Do all Asian Americans have superior academic achievement”, the answer cannot be yes because it is true only to some certain sub groups of Asian Americans. For example, it is quoted in “How Good are the Asians?”, written by Yong Zhao and Wei Qiu:

Chinese Americans are overrepresented in many of the nation’s elite universities, receive higher SAT scores in mathematics, are overreprented among finalists of National Merit Scholars and other recognitions, and are less likely to lag behind their age group” (339). On the contrary, other ethnic groups like Hmong Americans or Cambodian Americans do not perform that well, even have a high dropout rate at schools.

How about the assumption that all Asian-Americans are born smart, especially in mathematics and science? It is again an exaggeration. A common argument against this myth is that Asian-Americans are not excellent in maths at birth but due to the choice imposed by their social environment. The following quote is also from Yong Zhao and Wei Qiu’s “How Good Are the Asians”:

Some researchers even propose that the academic excellence of Asian-American students may be a “forced” phenomenon … Facing the open or hidden racism and discrimination, there were not many choices left other than the ‘hard’ way of striving for academic achievements. It was one of the few options that were left open through which they could possibly ‘make it’ (341).

Since “myths” fixed by the outer world for Asian Americans are not always correct, it is advised to deal with each Asian American as an independent individual. There is nothing to discuss about how to deal with the negative stereotype because it no longer exists. The positive-stereotype persists but does not apply to every Asian American. Those who were not born with the assumed academic superiority can still appreciate the good image as an encouragement, but they should not be treated as “abnormal” and put under pressure just because of the insensible expectation. They should be perceived as different Asian American individuals with different characteristics. It is obvious that Asian Americans come from different countries; thus they have different social and political backgrounds. For instance, Singaporean Americans do not come from the same system of education with Malaysian Americans or Indonesian Americans – though “neighbors” in their homeland of Southeast Asia because they have different social backgrounds. Likewise, Indian Americans’ ways of adapting to the US system of education are different from the Vietnamese Americans because they were not raised in the same communist way of life. Furthermore, it is apparent that Asian Americans have different levels of educational achievements depending on the different period of emigration in the U.S. For example, public speaking and writing ability may be a challenge to those who recently came to the U.S. as refugees or immigrants, but not to those who were born in the U.S or to those who have been living in the U.S. for a long time. In short, not all Asian Americans fit the current positive stereotype. They should be liberated from this haunting expectation and evaluated as individuals independent of their group..

To sum up, let’s look at the case of Huong – an Asian American. Huong’s Asian-American ancestors used to be called “yellow peril” even though they did not aim to bring any danger when migrating to the U.S., and such a stereotype victimized them as well as other Asian Americans. Now, Huong could be called “the model minority” - the new positive stereotype of Asian Americans- because Huong is an Asian American. If Huong fits this “myth” with her superior academic achievement, let’s give her an applause. If she does not fit it because she does not excel in Maths and Science, let’s console her, not hurt her. We should understand that why she does not meet the standards set by others in society: she might lack of educational and psychological experiences since her parents are not rich enough to invest in her academic education. By implication, it is better not to “vơ đũa cả nắm” - (hold chopsticks in a bunch), when dealing with either Huong or any Asian American. The bunch of chopsticks can not represent each chopstick in the bunch.

References

Abreu, Jose M., Estrella Ramirez, Bryan S. Kim, and Chris Haddy. "Automatic Activation Of Yellow Peril Asian American Stereotypes: Effects on Social Impression Formation.” The Journal of Social Psychology (2003): 691-706. Print.

Zao, Yong, and Wei Qiu. "How Good Are the Asians? Refuting Four Myths About Asian-American Academic Achievement." Phi Delta Kappan Jan. 2009: 338-44. Print.

Kanahara, Shunsuke. A Review of the Definitions of Stereotype and a Proposal for a Progressional Model. 2006th ed. Vol. 4. Isahaya: IDR Publishing Ltd. Co., 2006. 306-21. 5 vols. Print.

ĐỦ TIÊU CHUẨN CHƯA MẸ?

chị Hằng đút mẹ ăn
Bố đi ngang, mẹ đưa tay gọi "Bố!"


Út nhắc bố nắm tay mẹ.

Bố nắm tay mẹ một lúc rồi trêu:
"Như vậy đã đủ tiêu chuẩn chưa mẹ?"


Út lấy laptop chụp khoảnh khắc này,
giữ làm kỷ niệm.

Thành phần diễn viên: bố, mẹ, chị Hằng, Út
Kịch bản: Út
Đạo diễn và quay phim: Út